History

Along with Hacienda Antonio, San Fernando and Isabel, Hacienda Luisita , a 6,435-hectare sugar plantation estate , was once part of a private enterprise, the Tabacalera, a Spanish Tobacco Monopoly, established in 1636. During the American Period, Hacienda Luisita, still owned by the Spaniards was not abolished; in fact, it supplied more than 20% of sugar in the United States. Later on, the Americans decided to introduce the centrifugal based machinery to double production. The hacienda still continued its operation during the Japanese era for anti-insurgencies and guerilla reasons. Spanish-Filipino administrators even were in good terms with the Japanese when they placed Japanese journeymen in charge of the centrifugal machinery.

In the 1950s, Hukbalahap rebellion forced these owners to sell the hacienda. Ramon Magsaysay, the president of that time blocked the sales to the wealthy Lopezes of Iloilo, fearing that they would become powerful, owning a lot of companies and establishments, he offered the hacienda to Jose “Pepe” Cojuanco. Hacienda Luisita then became the largest investment he made. Later on, he made his son-in-law, Benigno Aquino Jr an administrator. Ninoy Aquino was later on gunned and died in August 31 1983. When Pepe Cojuanco died, his children and grandchildren held various positions in the hacienda. When Cory Aquino finished her term as president in 1992, elder brother, Pedro and his sons Melecio and Fernando also took charge of the hacienda hoping to make it profitable. Though, according to sources, their management are not as charismatic as that of the deceased Ninoy.

In 2005, the stock distribution agreement was cancelled by the Department of Agrarian Reform stating the failure to improve the lives of 5000 farmer beneficiaries though later on, Supreme Court a temporary restraining order, stopping the giving out. On November 16, 2004 twelve protesting farmers as well as two children, were killed while hundreds are injured. This happening is called the Hacienda Luisita Massacre.  Today, the Cojuancos’ ownership is being criticized as farmers still fight for their ownership of the land.

Kasama nang hacienda antonio . san fernando at isabel ,  and hasienda luisita , ay isang 6,435-hectarya. itoy isang economiya na puno ng taniman na tubo. dati itong parte ng isang pribadong companya na nag ngangalang Tabacalera,itoy isang spanish tobacco monopoly na naitatag noong 1636. habang tayoy ay nasa kamay ng mga americano ang hacienda luisita ay nanatiling nasa pagmamay-ari parin ng mga espanyol. sa katotohanan nga ay 20 pursyento ng mga asukal ng United States ay nang gagaling sa hacienda luisita. nang tumugal ang mga americano ay nag pasyang ipakilala ang centrifugal based na mga makina para ma doble and produksyon. ang hacienda ay patuloy parin sa kanilang produksyon kahit noong panahon ng mga hapon dahil sa rason nang mga  anti-insurgencies at guerillas. ang mga spanish-filipino na mga administrador ay nasa mabuting pakikitungo sa mga hapon nung nilgay ang mga japanese journeyman upang mamahala sa mga centrifugal machinery

Noong 1950s. napiitang ibenta ng mga nagmamayari ang hacienda dahil sa hukbalahap rebellion. si Ramon Magsaysay  ang presidente nong panahon na iyon ay hinarangan ang pag bebenta sa mga mayayamong Lopezes nang iloilo . sa takot na magiging makapangyarihan sila , dahil madami silang pagmamayaring mga kumpanya at mga establishimento, kya itoy na i offer kay Jose “Pepe Cojuangco.ang hasienda luisita ay isa sa mga naging malaking investment na kanyang nagawa. nang tumagal ginawa nyang administrador ang kanyang son-in-law na si Benigno Aquino Jr. nang tumagal si Ninoy Aquino ay nabaril at namatay noong August 31 1983. Nang namatay si Pepe Cojuangco ang kanyang mga anak at mga apo ay nag karoon ng ibat ibang mga posisyon sa hacienda. nang matapos ang termino ni Cory Aquino bilang presidente noong 1992. ang pinaka matanda sa mga mag kakapatid si Pedro at kanyang mga anak na sina Melecio at Fernando ay namahala rin ng hacienda upang mag karoon ng kakaunting pera. pero ayon sa mga sources , ang kanilang pamamahala ay hindi kasing epektibo kaysa sa pamamahala nang namatay na si Ninoy.

Noong 2005, ang stock distribution agreement ay na kansela ng department of agrarian reform na nagbigay daan sa kapalpakan para mabigyan ng magandang buhay ang 5000 magsasaka. pero ang supreme court ay nagpasa nang restraining order na nag bigay hinto dito. November 16, 2004 labindalawang mga magsasaka (12) kasama nang dalawang bata (2) ay namatay kasama ng madaming mga nasugatan ito ay ang hacienda luisita masscre. ngayon ang pag mamayari Cojuangco sa mga lupa ng hacienda ay kinekwestion. habang ang mga magsasaka ay patuloy parin sa kanilang pinag lalaban na maging sa kanila na ang lupa.